دکتر سید روح‌الله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کابل، در این کارگاه با اشاره به نقش تعیین‌کننده علم و فناوری در معادلات جهانی اظهار داشت: در دنیای امروز، علم و دانش از مهم‌ترین پایه‌های دستیابی به قدرت، ثروت مشروع و استقلال کشورهاست و ملت‌هایی می‌توانند در تحولات جهانی نقش‌آفرینی کنند که از توان علمی، اقتصادی و فناورانه برخوردار باشند.

وی با تأکید بر ضرورت حضور فعال ایران و افغانستان در عرصه هوش مصنوعی افزود: امروز قدرت‌های بزرگ جهان، از جمله آمریکا، چین و کشورهای اروپایی، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای توسعه این فناوری انجام می‌دهند. در چنین شرایطی، ایران و افغانستان نباید صرفاً مصرف‌کننده دستاوردهای دیگران باقی بمانند، بلکه باید با برنامه‌ریزی برای تربیت نیروی انسانی متخصص، توسعه زیرساخت‌های علمی و مشارکت در تولید فناوری، جایگاه خود را در آینده این عرصه تثبیت کنند.

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با بیان اینکه هوش مصنوعی یکی از مهم‌ترین تحولات علمی عصر حاضر است، تصریح کرد: اگر این فناوری را به‌درستی مدیریت کنیم، به فرصتی برای توسعه علمی، اقتصادی و اجتماعی تبدیل می‌شود؛ اما اگر از شناخت و مدیریت آن غافل بمانیم، ممکن است به ابزاری برای مدیریت و کنترل زندگی ما تبدیل شود.

حسینی با تأکید بر ضرورت تقویت تفکر انتقادی و خلاقیت انسانی خاطرنشان کرد: هوش مصنوعی، با وجود توانایی پردازش حجم گسترده‌ای از اطلاعات، جایگزین کامل اندیشه، خلاقیت و قدرت تحلیل انسان نیست. نسل جوان باید در کنار یادگیری ابزارهای هوشمند، توانایی تفکر مستقل، تحلیل اطلاعات و استفاده مسئولانه از فناوری را نیز در خود تقویت کند.

وی با اشاره به جایگاه علم در آموزه‌های اسلامی گفت: در نگاه اسلام، علم و دین در تقابل با یکدیگر نیستند، بلکه دانش و ایمان می‌توانند در مسیر تعالی انسان و پیشرفت جامعه مکمل یکدیگر باشند. از این منظر، بهره‌گیری از ظرفیت‌های عقلانی و استعدادهای انسانی برای دستیابی به پیشرفت علمی، ضرورتی اساسی است.

تأکید بر توان علمی مشترک ایران و افغانستان

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در ادامه، با اشاره به پیشینه درخشان علمی و فرهنگی حوزه تمدنی ایران و افغانستان، از شخصیت‌هایی همچون ابوریحان بیرونی، ابن‌سینا و مولانا به‌عنوان نمادهای این میراث مشترک یاد کرد و گفت: ایران و افغانستان از سرمایه‌های ارزشمند انسانی و فرهنگی برخوردارند و جوانان این دو کشور می‌توانند با تلاش، آموزش و همکاری علمی، در عرصه‌های پیشرفته دانش و فناوری حضور مؤثری داشته باشند.

وی افزود: دستاوردهای علمی، سرمایه‌ای متعلق به جامعه بشری است و کشورهای اسلامی نیز می‌توانند ضمن پاسداری از هویت فرهنگی و ارزش‌های دینی خود، از تجربه‌ها و پیشرفت‌های علمی جهان برای توسعه و پیشرفت جوامعشان بهره بگیرند.

حسینی همچنین با اشاره به تأثیر هوش مصنوعی بر آینده مشاغل اظهار داشت: این فناوری ممکن است ساختار برخی مشاغل سنتی را تغییر دهد، اما در مقابل، فرصت‌های شغلی جدید و زمینه‌های تازه‌ای برای افزایش بهره‌وری ایجاد خواهد کرد. بنابراین، آموزش مهارت‌های دیجیتال و آمادگی برای تحولات بازار کار باید در اولویت برنامه‌های آموزشی قرار گیرد.

آمادگی رایزنی فرهنگی ایران برای گسترش همکاری‌های آموزشی

رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر اهمیت توسعه همکاری‌های علمی میان دو کشور اعلام کرد که این رایزنی برای گسترش ارتباطات آموزشی و علمی و بهره‌گیری جوانان افغانستان از ظرفیت‌های دانشگاهی و آموزشی ایران آمادگی دارد.

وی برگزاری کارگاه‌های تخصصی، دوره‌های مهارت‌آموزی و برنامه‌های مشترک علمی را از جمله زمینه‌های مناسب برای تقویت توانمندی‌های جوانان دانست و ابراز امیدواری کرد که ایران و افغانستان با اتکا به استعدادهای نسل جدید، در آینده هوش مصنوعی نیز به جایگاهی شایسته دست یابند.

تأکید مسئولان دانشگاه آزاد افغانستان بر فرصت‌های آموزش دیجیتال

در ادامه این برنامه، یحیی پناهی، معاون علمی دانشگاه آزاد افغانستان، با اشاره به اهمیت فناوری‌های نوین در توسعه کشورها اظهار داشت: انتقال دانش، گسترش ارتباطات علمی و بهره‌گیری از تجربه کشورهای پیشرفته می‌تواند به جوامع درحال‌توسعه کمک کند تا بخشی از فاصله علمی و اقتصادی خود را در مدت‌زمان کوتاه‌تری جبران کنند.

وی توسعه آموزش‌های آنلاین و دسترسی به منابع علمی بین‌المللی را فرصتی ارزشمند برای جوانان افغانستان، به‌ویژه بانوانی دانست که با محدودیت‌های آموزشی مواجه‌اند و بر ضرورت گسترش ارتباط میان مراکز آموزشی و دانشگاه‌های بین‌المللی تأکید کرد.

حامد افغان، استاد دانشگاه آزاد افغانستان، نیز آشنایی با هوش مصنوعی، علوم رایانه و زبان‌های بین‌المللی را از نیازهای اساسی نسل جوان برشمرد و گفت: آموزش مهارت‌های دیجیتال نباید به دانشجویان رشته‌های فنی محدود شود، بلکه دانش‌آموزان و دانشجویان رشته‌های مختلف باید متناسب با نیازهای تحصیلی و حرفه‌ای خود با کاربردهای این فناوری آشنا شوند.

وی همچنین بر ضرورت شناخت سازوکار الگوریتم‌ها در شبکه‌های اجتماعی و استفاده آگاهانه از فناوری‌های هوشمند تأکید کرد و همکاری علمی و فرهنگی با جمهوری اسلامی ایران را فرصتی برای توسعه آموزش و توانمندسازی جوانان افغانستان دانست.

بهیجه سادات، معاون دانشگاه آزاد افغانستان، نیز با تأکید بر اهمیت آموزش در آموزه‌های اسلامی، یادگیری را از بنیادی‌ترین حقوق انسان و از مهم‌ترین ابزارهای ساختن آینده جامعه دانست.

وی با اشاره به محدودیت‌های آموزشی موجود برای بخشی از جامعه افغانستان اظهار داشت: استفاده از ظرفیت‌های آموزش مجازی، فناوری‌های نوین و همکاری‌های علمی می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای یادگیری ایجاد کند. به گفته وی، پیوندهای تاریخی، فرهنگی، زبانی و علمی ایران و افغانستان زمینه مناسبی برای گسترش همکاری‌های دانشگاهی، پژوهشی و آموزشی میان دو کشور فراهم می‌سازد.

آموزش مفاهیم بنیادی و کاربردهای هوش مصنوعی

در بخش آموزشی این کارگاه، عبدالعزیز صافی، مدرس هوش مصنوعی، به تشریح مفاهیم پایه و کاربردهای این فناوری پرداخت و موضوعاتی همچون یادگیری ماشین، یادگیری عمیق، شبکه‌های عصبی و هوش مصنوعی مولد را معرفی کرد.

وی با اشاره به کاربردهای گسترده هوش مصنوعی در حوزه‌های پزشکی، اقتصاد، علوم انسانی، مهندسی و فعالیت‌های روزمره، نمونه‌هایی از استفاده این فناوری در پردازش اطلاعات، تحلیل داده‌ها، تشخیص تصاویر و تولید محتوای دیجیتال ارائه کرد و شرکت‌کنندگان را با ظرفیت‌ها و محدودیت‌های آن آشنا ساخت.

در این کارگاه یک‌روزه، مفاهیم اساسی و کاربردهای علمی هوش مصنوعی، استفاده از این فناوری در زندگی روزمره، تحصیل و فعالیت‌های حرفه‌ای، فرصت‌ها و خطرهای احتمالی آن و اصول استفاده مسئولانه و اخلاقی از ابزارهای هوشمند مورد آموزش و بررسی قرار گرفت.

برگزاری این برنامه در چارچوب فعالیت‌های علمی و آموزشی رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کابل، با هدف ارتقای آگاهی فناورانه، تقویت مهارت‌های دیجیتال و گسترش فرصت‌های یادگیری برای بانوان افغانستان انجام شد و بر ضرورت همکاری‌های علمی و فرهنگی ایران و افغانستان برای توانمندسازی نسل جوان در حوزه فناوری‌های نوظهور تأکید داشت.