مربا، خوراكی از تركیب آب، شكر یا خاك قند و نوعی میوه است كه همه را با هم می‌جوشانند تا قوام بیاید.
برای معطرتر كردن مربا از گلاب یا هل و وانیل استفاده می‌‍شود. میوه مربا نباید زیاد رسیده باشد تا هنگام پخت وا نرود و به شكل اولیه باقی بماند.
مربا انواع گوناگون دارد. مربای میوه مانند مربای به، آلبالو، انجیر، سیب، توت‌فرنگی؛ مربای مركبات مانند مربای بالنگ، پوست پرتقال، پوست لیمو؛ مربای گیاهان مانند مربای ریواس، مربای كنگر؛ مربای صیفی‌جات مانند مربای پوست هندوانه، كدو حلوایی، بادمجان، هویج، خیار؛ مربای گل مانند مربای بهارنارنج، مربای گل سرخ.
در پختن برخی مرباها مانند پوست هندوانه و كدو حلوایی آن‌ها را پیش از پخت چند ساعتی در آب آهك می‌خوابانند تا حالت و شكل و تردی خود را حفظ كنند.
مربا از خوراك‌های كهن ایرانی است كه در برخی رساله‌های آشپزی ماننددیوان اطعمهاز آن یاد شده است. از این خوراكی بیشتر در سفره صبحانه و گاهی در سفره ناهار یا شام استفاده می‌كنند.